فیلم‌نامه‌نویسی

آشنایی با کافه رنسانس آکادمی و ثبت نام

کارگاه آزاد فیلم‌نامه‌نویسی

به‌زودی دوره‌ی جدید کارگاه فیلم‌نامه‌نویسی در کافه رنسانس آکادمی برگزار می‌شود.
برای آشنایی با کافه رنسانس می‌توانید در جشن تولد آن شرکت کنید:
Cafe Renaissance Academy Birthday Party!

پیشینه

کارگاه آزاد فیلم‌نامه‌نویسی توسط مصطفی عزیزی در دوازده جلسه‌ی دو ساعته
محل برگزاری: سرای بامداد:
10720 Yonge Street
Richmond Hill L4C 3C9
Ontario
Canada

نقشه محل برگزاری

زمان: سه‌شنبه‌ها ساعت ۶:۳۰ تا ۸:۳۰ بعد‌از ظهر

ورود برای عموم آزاد است.

فهرست مباحث
۱- مهارت‌های داستان‌گویی. ۸ فوریه ۲۰۱۱
۲- ساختار: تعاریف. ۱۵ فوریه
۳- خلاقیت و گریز از کلیشه‌نویسی ۲۲ فوریه
۴- شخصیت‌پردازی ۱ مارس
۵- مضمون و محتوا ۸ مارس
۶- داستان و قهرمان ۲۹ مارس
۷- بیگ بنگ ۵ آوریل
۸- طراحی پرده ۱۲ آوریل
۹- طراحی سکانس ۱۹ آوریل
۱۰- تحلیل سکانس ۲۶ آوریل
۱۱- گره‌گشایی ۳ مه
۱۲. جلسه‌ی پایانی و راهنمای عیب‌یاب ۱۰ مه

دوازدهمین جلسه: جلسه‌ی پایانی و راهنمای عیب‌یاب
سه‌شنبه ۱۱ مه ۲۰۱۱ ساعت ۳۰:۶ تا ۳۰:۸ بعد‌ازظهر
جمع‌بندی کلی از مباحث طرح شده در دوره و روشن کردن نکات مبهم و ارائه‌ی راهنمای عیب‌یاب برای حل مشکلات فیلم‌نامه. با بهره‌گیری از رهنمودهای سید فیلد در کتاب راه‌گشای فیلم‌نامه‌نویسی THe screenwriter`s problem solver

یازدهمین جلسه: سه گام پایانی
سه‌شنبه ۳ مه ۲۰۱۱ ساعت ۳۰:۶ تا ۳۰:۸ بعد‌ازظهر

«کلید پایان تمام داستان‌ها این است که به بیننده آنچه را می‌خواهد بدهیم اما نه به آن شکلی که انتظار دارد.» ویلیام گلدمن
1. ساختار پنج بخشی (تعاریف)
1.1. پیش‌آمد پیش برنده. جلسه‌ی هفتم
1.2. مشکلات فزاینده، جلسه‌ی هشتم
1.3. بحران
1.4. نقطه‌ی اوج
1.5. گره‌گشایی
2. بحران
2.1. رابطه‌ی بحران و تصمیم
2.2. وضعیت بحرانی
2.3. محل بحران در پرده
2.4. طراحی‌ِ بحران
3. نقطه‌ی اوج
3.1. رابطه‌ی بحران و نقطه‌ی اوج
3.2. نقطه‌ی اوج و معنا
4. گره‌گشایی

دهمین جلسه: تحلیل سکانس
سه‌شنبه ۲۶ آوریل ۲۰۱۱ ساعت ۳۰:۶ تا ۳۰:۸ بعد‌ازظهر
این جلسه تحلیل رابرت مک‌کی از سکانسی از کازابلانکا بازخوانی می‌شود.
1. نیم‌کاسه‌یی زیر کاسه
2. فن تحلیل صحنه
3. مرحله اول: تعریف کشمکش
4. مرحله دوم: ذر ارزش آغازین
5. مرحله سوم: خرد کردن صحنه به لحظه‌ها
6. مرحله‌ی چهارم: ذکر ارزش پایان آغازین
7. مرحله‌ی پنجم: بررسی لحظه‌ها و تعیین نقطه‌ی عطف
8. تحلیل کازابلانکا
8.1. خلاصه‌ی داستان
8.2. نقطه‌ی اوج میان‌پرده‌ای
8.3. تحلیل پنج مرحله‌یی

نهمین جلسه: طراحی سکانس
سه‌شنبه ۱۹ آوریل ۲۰۱۱ ساعت ۳۰:۶ تا ۳۰:۸ بعد‌ازظهر

«هر سکانس یک داستان است در ابعاد کوچک، کنشی که به واسطه‌ی کشمکش، و با حفظ وحدت یا تداوم زمان و فضا، انجام می‌شود و بار ارزشی زندگی شخصیت را دگرگون می‌کند.» رابرت مک‌کی
1. تعریف
1.1. عناصر چهارگانه (شماره سکانس. زمان. داخلی/خارجی. مکان)
2. مولفه‌ی ساختاری سکانس.
3. نقاط عطف
3.1. هدف سکانسی
3.2. قطعه‌یی از پازل
3.3. حرکت به سمت هدف مواجهه با موانع
3.4. سکانس معرفی!
3.5. نقطه‌ی عطف کوچک، متوسط و بزرگ.
3.6. تاثیرات چهارگانه‌ی نقطه‌ی عطف
3.6.1. غافلگیری (شکاف بین پیش‌بینی و نتیجه)
3.6.2. کنجکاوی شدید (کنجکاوی واکنش به غافلگیری)
3.6.3. آگاهی
3.6.4. مسیر تازه
4. کاشت و برداشت
5. دینامیسم عاطفی (لذت و رنج)
6. انتخاب
6.1. انتخاب‌هایی که انتخاب نیست (خیر و شر، حق و باطل)
6.2. انتخاب موجه
7. ساختار مثلثی

هشتمین جلسه: طراحی پرده
سه‌شنبه ۱۲ آوریل ۲۰۱۱ ساعت ۳۰:۶ تا ۳۰:۸ بعد‌ازظهر

1. مشکلات فزاینده
مشکلات فزاینده دومین عنصر از پنج عنصر شکل دهنده‌ی داستان است. پیش‌آمد پیش‌برنده، مشکلات فزاینده، بحران، نقطه‌ی اوج و گره‌گشایی.
2. نقطه‌ی بدون بازگشت.
3. قانون طلایی کشمکش.
سوخت و موتور پیش‌برنده‌ی داستان کشمکش است.
4. پیچیده‌گی ساده
4.1. درگیری درونی – جریان سیال ذهن
4.2. درگیری بیرونی – سریال‌های خانواده‌گی
4.3. درگیری فرابیرونی – اکشن. حادثه‌یی. فارس. علمی‌تخیلی.
5. پیچیده‌گی مرکب
6. طراحی پرده
6.1. لحظه، صحنه، فصل، پرده
7. پیرنگ‌های فرعی
8. طراحی‌های آلترناتیو
9. ریتم پرده

هفتمین جلسه: بیگ بنگ
سه‌شنبه ۵ آوریل ۲۰۱۱ ساعت ۳۰:۶ تا ۳۰:۸ بعد‌ازظهر

«پیش‌آمدی زنده‌گی قهرمان را، در جهت مثبت یا منفی، از تعادل خارج می‌کند، در او تمایلی خودآگاه و/ یا ناخودآگاه به چیزی ایجاد می‌کند که به عقیده‌ی قهرمان تعادل را باز خواهد گرداند، و او را به جست‌وجوی مقصود و مبارزه علیه نیروهای مخالف (درونی، فردی، فرافردی) ترغیب می‌نماید. قهرمان شاید به مقصود برسد و شاید هم نرسد. این فشرده‌ترین تعریف برای داستان است.» رابرت مک‌کی

1. پنج‌خان ساختاری داستان
1.1. پیش‌آمد پیش‌برنده
1.2. مشکلات فزاینده
1.3. بحران
1.4. نقطه‌ی اوج
1.5. گره‌گشایی
2. بازگشت به موقعیت
3. نویسنده‌ی مولف
4. پیش‌آمد پیش‌برنده
4.1. برهم خوردن توازن
4.2. واکنش قهرمان
5. خط اصلی
6. جست‌وجو
7. طراحی پیش‌آمد پیش‌برنده
7.1. مکان
7.2. چگونه‌گی
7.3. خلق

ششمین جلسه: داستان و قهرمان

«اگر تخیل را وا داریم که در چارچوبی محدود عمل کند به بالاترین حد توان خود دست می‌یابد -و غنیترین اندیشه‌ها را می‌آفریند. اما آزادی مطلق به احتمال قوی باعت بی‌نظمی و تشتت اثر می‌شود.» تی. اس. الیوت
1. قهرمان ماده‌ی خام داستان
2. تعداد قهرمانان در هر داستان
2.1. داستان‌های تک قهرمانی
2.2. قهرمان جمعی Plural-protagonist
2.3. چند قهرمانی Multiprotagonist
3. ویژه‌گی‌های قهرمان
3.1. اراده‌
3.2. هدف خودآگاه
3.3. هدف ناخودآگاه
3.4. قهرمان باید شانس رسیدن به هدف را داشته باشد
3.5. قهرمان حتما باید Empathetic باشد اما می‌تواند Sympathetic نباشد.
4. قهرمان و کشمکش
4.1. واکنشی خلاف کنش
4.2. سطوح سه‌گانه‌ی کشمکش
4.2.1. کشمکش‌های درونی
4.2.2. کشمکش‌های قهرمان و سایر شخصیت‌ها
4.2.3. کشمکش‌های فرافردی(جامعه، طبیعت…)
5. شکاف
5.1. ذهن و عین
5.2. انتخاب
5.3. شکاف‌های پی‌درپی
5.4. از درون به بیرون

پنجمین جلسه: مضمون و محتوا
سه‌شنبه‌ ۸ مارس ۲۰۱۱ ساعت ۶ تا ۸ بعد‌از ظهر (با تبریک روز زن)

«داستان خوب همان چیزی را به ما می‌دهد که از زنده‌گی نمی‌توانیم بگیریم. تجربه‌ی عاطفیِ با معنا. در زنده‌گی تجربه تنها با گذشت زمان و تامل در آن معنا می‌یابد اما در هنر، تجربه در زمان حال و در لحظه‌ی وقوع بامعنا ست.» رابرت مک‌کی
1. هنر: تقاطع عقل و دل
2. جرقه‌ی الهام و مهار عاقلانه
2.1. ««اگر» جادویی…» استانیسلاوسکی
2.2. دزدزده‌گی و کشف الماس
2.3. جزم‌اندیشان جذاب و خنثانویسان بی‌روح
2.4. عقل شروع می‌کند اما دل به مقصد می‌رساند
3. مضمون Theme و ایده‌ی ناظر Controlling idea
3.1. تمام داستان در یک جمله.
4. ایده و ضدایده
5. فیلم‌نامه‌نویسی کاری پیامبرگونه نیست
6. خوش‌بین‌ها، بدبین‌ها و بیناها
6.1. آرمان‌گرایان خوش‌بین
6.2. مایوسان بدبین
6.3. واقع‌بینان بینا
7. مشکلات پایان‌های کنایی
8. مسئولیت و معنا

چهارمین جلسه: شخصیت‌پردازی
سه‌شنبه‌ها ۱ مارس ۲۰۱۱ ساعت ۶:۳۰ تا ۸:۳۰ بعد‌از ظهر
تقویم در فیسبوک
1. طرح یا شخصیت مسئله این نیست!
1.1. طرح‌گرایان اسطویی
1.2. شخصیت‌گرایان مدرن
1.3. تغییردهندگان صورت مسئله
2. شخصیت character و شخصیت‌پردازی characterization
2.1. شخصیت
2.2. شخصیت و بحران و تصمیم‌گیری
2.3. شخصیت ظاهری، شخصیت حقیقی
2.4. فراز و فرود شخصیت‌ها
3. ساختار و شخصیت
3.1. تناسب و هماهنگی
3.2. شخصیت در نقطه‌ی اوج
4. شخصیت‌های مانده‌گار

سومین جلسه: خلاقیت و گریز از کلیشه‌نویسی
سه‌شنبه‌ها ۲۲ فوریه ۲۰۱۱ ساعت ۶ تا ۸ بعد‌از ظهر
تقویم در فیس‌بوک

1. موقعیت Setting
1.1. دوره‌ي تاریخی
1.2. طول زمانی داستان
1.3. مکان یا لوکیشن
1.4. سطح کشمکش
2. خلاقیت
خلاق بودن یا ذهن هنرمندانه داشتن به معنای این نیست که شما می‌توانید نقاشی بکشید یا ساز بنوازید. خلاقیت، یک شیوه‌ی تفکر است، نحوه‌ی نگاه کردن به دنیاست.
3. تحقیق
3.1. تحقیق در حافظه
3.2. تحقیق در تخیل
3.3. تحقیق در واقعیت
4. گزینش خلاق

دومین جلسه: ساختار: تعاریف
سه‌شنبه‌ ۱۵ فوریه ۲۰۱۱ ساعت ۶ تا ۷ بعد‌از ظهر
هنرمندان ذاتا آزادی‌خواه‌اند و لذا این اصل که رابطه‌ی ساختار -موقعیت باعث محدیت قوه‌ی خلاقه می‌شود چه بسا به مذاق خوش نیاید. اما با نگاهی دقیق‌تر خواهید فهمید که این رابطه به هیچ وجه منفی و بازدارند نیست، که بر عکس، محدودیتی که موقعیت به طرح داستان تحمیل می‌کند بال و پر تخیل را می‌گشاید.(رابرت مک‌کی، داستان ص ۴۹)
تقویم در فیس‌بوک
مباحثی که در جلسه‌ی دوم طرح می‌شود.
1. ساختار چیست؟
2. توضیح و تعریف چند واژه و مفهوم.
2.1. حادثه، اتفاق
2.2. حادثه‌ی داستانی: صحنه
2.3. لحظه: کوچک‌ترین واحد داستانی
2.4. فصل: چند صحنه که وحدت موضوعی دارند.
فیلم قیصر به عنوان مثال مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد.
2.5. پرده: حاصل چند فصل
2.6. فیلم‌نامه: چند پرده
Arc of the film

جلسه‌ی اول
ساعت ۵ بعد از ظهر روزسه‌شنبه ۸ فوریه در سرای بامداد برگزار شد و این مباحث گفت‌وگو قرار گرفت:

هیچ دستور آشپزی خاصی در زمینه‌ی فیلم‌نامه‌نویسی نمی‌تواند تضمین کند که کیک شما خوب از آب در بیاید. داستان رازآمیزتر، پیچیده‌تر و انعطاف‌پذیرتر از آن است که به فرمول درآید و فقط یک احمق ممکن است چنین کاری بکند. چیزی که نویسنده نیاز دارد «فرم» است که درواقع گریزی از آن نیست. (مک‌کی، ۱۵)

تعریف فرم: گزینش و تنظیم حوادث.
داستان و زندگی
الف. داستان شخصی
ب. یک موقعت تضمین شده‌ی تجاری.

1. استعداد و توانایی
1.1. توانایی‌های مکمل
1.1.1. دقت در دیدن و شنیدن
زن عرب مسلمانی که به تازه‌گی به کانادا آمده بود. چادر سیاهی بر سر و روبنده‌ی سیاهی بر رو و دست‌کش سیاهی در دست وسط خیابان فرعی که تمام چراغ‌های‌اش خاموش بود راه می‌رفت که ماشینی با چراغ خاموش و سرعت نسبتا زیاد داخل کوچه پیچید. راننده با دیدن زن فوری ترمز کرد و مانع تصادف شد. راننده چگونه متوجه او شد؟
1.1.2. تخیل
نه نقطه و چهار خط
1.2. استعدادهای مجزا
1.2.1. استعداد ادبی
تبدیل خلاقانه‌ی زبان روزمره و عادی به فرمی والاتر و گویاتر که جهان را به‌روشنی تفسیر می‌کند و وجوه انسانی آن را برجسته می‌سازد.
1.2.2. استعداد داستانگویی
تبدیل خلاقانه‌ی خود زنده‌گی به تجربه‌یی نیرومندتر، روشن‌تر و بامعناتر.